تحقیقات پسته
(خدمات مشاوره باغات پسته)
صفحات وبلاگ
نویسنده: محسن حیدری - ۱۳۸٧/۱/٥

 کنترل آفلاتوکسین در پسته

عناوین:

 - تعریف آفلاتوکسین و پدیده زود خندانی

 - کنترل آفلاتوکسین در مرحله داشت

 - کنترل آفلاتوکسین در مرحله برداشت

 - پراکندگی میزان آفلاتوکسین

- حذف پسته های آلوده به آفلاتوکسین در مرحله فرآوری

- کنترل آلودگی در انبار

- بسته بندی مناسب

 تعریف آفلاتوکسین و عارضه زود خندانی

  آفلاتوکسین از متابولیت های ثانوی کپک Aspergillus flavus  میباشد. به عبارتی آفلاتوکسین سم تولیدی قارچ مذکور میباشد.

 پسته های زود خندان Early split پسته هایی غیر طبیعی هستند که پوست سبز و استخوانی در طول محل خندانی شکاف خورده و مغز در معرض کپک ها و حشرات قرار میگیرد. این عارضه از عوامل مهم آلودگی پسته به قارچ فوق میباشد.  

 کنترل آفلاتوکسین در مرحله داشت 

  در صورت تنش آبیاری در خرداد ماه (کمبود آبیاری) میزان زود خندانی افزایش میابد.

 استفاده از تیمارهای کاهنده تبخیر و تعرق مثل  Vapor gard با غلظت 4% در زمان 60 روز قبل از برداشت به طور معنی داری زود خندانی را کاهش میدهد. محلولپاشی 20 روز قبل از برداشت با آب به طور معنی داری درصد شکاف نامنظم با پوست را کاهش داده است.

 نتیجه تیمار هورمون جیبرلیک اسید و بنزیل آدنین با دز 50 و 100 میلی گرم در لیتر در ارقام اوحدی و کله قوچی به طور معنی داری میزان زود خندانی را کاهش داده است.

 تیمار محلول پاشی کلات آهن 6%  با نسبت 1.5 و 3 در هزار با فاصله 15 و 30 روز (سه نوبت) کمترین مقادیر زود خندانی را باعث شده اند. 

 کنترل آفلاتوکسین در مرحله برداشت 

  برداشت به موقع: لازم است زمانی که 70 – 80% میوه های هر رقم علایم رسیدگی را دارا بودند برداشت انجام شود. مهمترین علایم رسیدگی: تغییر رنگ پوست سبز به قرمز  صورتی یا کرم رنگ – سهولت پوست دهی در 70% پسته ها

 عدم انجام عملیات خاک ورزی در زمان برداشت

   عدم تاخیر در فرآوری: تحقیقات نشان داده اند که در حرارت 25 درجه بعد از  48 ساعت و یا در حرارت دمای 30 درجه پس از 18 ساعت پسته های پوست گیری نشده آلوده میشوند و فساد بعد از 24 ساعت قابل مشاهده است.

 پراکندگی میزان آفلاتوکسین

    بررسی پراکندگی میزان آفلاتوکسین در پسته های ریز ٬ لکه دار و بد شکل و سالم و بدون لکه نشان داده است که 43% کل میزان آفلاتوکسین اندازه گیری شده مربوط به پسته های ریز ٬ 52% مربوط به پسته های لکه دار و بد شکل و فقط 5 درصد از کل میزان آفلاتوکسین اندازه گیری شده مربوط به پسته های سالم و بدون لکه بوده است. (تاج آبادی پور 1383)

 پسته های رو آبی خندان لکه دار دارای بیشترین مقدار آفلاتوکسین هستند.اگر چه میزان آفلاتوکسین پسته های رو آبی بدون لکه به مراتب کمتر از کمتر از میزان آفلاتوکسین  پسته های روآبی لکه دار بوده است ٬ با این حال این مقدار بسیار بیشتر از حد مجاز آفلاتوکسین در پسته میباشد. (تاج آبادی پور)

   لذا استفاده از حوض تر برای جداسازی پسته های آلوده به آفلاتوکسین از کارآیی مناسبی برخوردار است.

 حذف پسته های آلوده به آفلاتوکسین در مرحله فرآوری 

   حوض آب با فشار آب از پایین با جدا سازی 59.2 % پسته های رو آبی کارآیی بهتری نسبت به سایر دستگاه ها دارد. (تاج آبادی پور 1383)

  توسط حکم آبادی 1383 بعد از تانک شناوری یک سیستم شستشو قرار داده شد. و بهترین ترکیب شستشو در کاهش میزان تراکم اسپور قارچ های مولد آفلاتوکسین ترکیب فاصله 10  سانتی متر دوش آب از پسته ها و زاویه  45 درجه نازل ها و حداکثر فشار آب پاشش بود.

  نتایج بدست آمده توسط میر دامادیها موید این میباشد که با جدا سازی کامل پسته های لکه دار به ترتیب مقدار 52/89 ٬ 43/96 و 1/95 درصد از آلودگی به آفلاتوکسین در ارقام فندقی ٬ احمد آقایی و کله قوچی کاسته شده است. 

کنترل آلودگی در انبار 

  برای نگهداری پسته باید رطوبت پسته به حداکثر 6% برسد و رطوبت نسبی محیط (انبار) کمتر از 70% باشد و دمای نگهداری هم کمتر از 10 درجه سانتی گراد باشد تا قارچ های مولد آفلاتوکسین رشد نکنند و آفلاتوکسین تولید نشود. در بین انبارها انبار با شرایط معمولی 15-20 درجه و رطوبت 30-40 درصد مانع تکثیر اسپور قارچ های مولد آفلاتوکسین میشود.

 بسته بندی مناسب 

 جوانشاه و همکاران (1386) با بررسی و مقایسه دو نوع بسته بندی پلاستیکی در 2 شرایط بسته بندی معمولی و تحت خلاء و در 2 شرایط نگهداری معمولی و رطوبت بالا گزارش کرده اند که بسته بندی در شرایط تحت خلاء و با پلاستیک 8 لایه به نفوذ رطوبت و اکسیژن مقاومت نسبی داشته و مانع تکثیر قارچ های مولد آفلاتوکسین حتی در مرطوب ترین شرایط خواهد بود.

  استاندار ایران:     براساس استاندارد ملی ایران شماره 15 ٬ حداکثر مجاز آفلاتوکسین برای کل ppb 15 و در نوع B1 حداکثر ppb  5 میباشد. 

منابع:

     

-      مقاله: بررسی نقش جدا سازی (سورتینگ) بر کاهش آلودگی به آفلاتوکسین (فاطمه میردامادیها - موسسه تحقیقات پسته)

-     کتاب برداشت فرآوری انبار داری و بسته بندی پسته (موسسه تحقیقات پسته )

-     عارضه زود خندانی در پسته: علی تاج آبادی پور (موسسه تحقیقات پسته)

-      مقاله تلخیصی از نتایج تحقیقات کاهش و حذف آفلاتوکسین در پسته های صادراتی ایران 84 مجری :(موسسه تحقیقات پسته) تلخیص: دفتر امور پسته

-      مقاله : مروری بر یافته های تحقیقاتی آفلاتوکسین در موسسه تحقیقات پسته (همایش فرآوری و بسته بندی پسته : مشهد)

-      مقاله: بررسی اثر Vapor Gard (ماده ضد تعرق) در جلوگیری از زود شکافی پسته      ( مهدی بصیرت حمید علیپور و  محمد حسن فولادی موسسه تحقیقات پسته )

-      سایت موسسه تحقیقات پسته

-     نشریات ترویجی وزارت جهاد کشاورزی

-      نتایج تحقیقات و طرح های آزمایشی  محقق در باغات پسته

 تحقیق و گرد آوری محسن حیدری

ایمیل: agribusiness2@gmail.com

 

 

محسن حیدری
محسن حیدری کارشناس تحقیقات وتوسعه باغات پسته (از سال 1381 در زمینه تحقیقات و توسعه باغات پسته و نهاده های کشاورزی فعالیت دارم .) در استان های تهران - قم و قزوین به باغداران پسته خدمات مشاوره و نظارت فنی ارائه می شود. لطفا جهت اخذ اطلاعات مربوط به خدمات مشاوره به صفحه خدمات مراجعه فرمایید. agribusiness2@gmail.com
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :